рдПрдПрдмी рд╕рдоाрдЪाрд░। рджेрд╢ рдоें рдХृрд╖ि рд╕ुрдзाрд░ рдХे рд▓िрдП рджो рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╡िрдзेрдпрдХ рд▓ोрдХ рд╕рднा рд╕े рдкाрд░िрдд рд╣ो рдЧрдП рд╣ैं। рдпे рд╣ैं-
“рдХृрд╖рдХ рдЙрдкрдЬ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рд╡ाрдгिрдЬ्рдп (рд╕ंрд╡рд░्рдзрди рдФрд░ рд╕рд░рд▓ीрдХрд░рдг) рд╡िрдзेрдпрдХ, 2020’’
рддрдеा
“рдХृрд╖рдХ (рд╕рд╢рдХ्рддिрдХрд░рдг рд╡ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг) рдХीрдордд рдЖрд╢्рд╡ाрд╕рди рдФрд░ рдХृрд╖ि рд╕ेрд╡ा рдкрд░ рдХрд░ाрд░ рд╡िрдзेрдпрдХ, 2020’’।
рдЗрди рд╡िрдзेрдпрдХों рдХे рд╡िрд╖рдп рдоें рдХेंрдж्рд░ीрдп рдХृрд╖ि рдПрд╡ं рдХिрд╕ाрди рдХрд▓्рдпाрдг, рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╡िрдХाрд╕ рддрдеा рдкंрдЪाрдпрддी рд░ाрдЬ рдоंрдд्рд░ी рдирд░ेंрдж्рд░ рд╕िंрд╣ рддोрдорд░ рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЗрдирдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЕрдм рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдХाрдиूрдиी рдмंрдзрдиों рд╕े рдЖрдЬाрджी рдоिрд▓ेрдЧी, рд╡рд╣ीं рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдкुрдиः рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рд╣ै рдХि рди्рдпूрдирддрдо рд╕рдорд░्рдерди рдоूрд▓्рдп (рдПрдордПрд╕рдкी) рдХो рдмрд░рдХрд░ाрд░ рд░рдЦा рдЬाрдПрдЧा рддрдеा рд░ाрдЬ्рдпों рдХे рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рдоंрдбिрдпां рднी рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЪрд▓рддी рд░рд╣ेрдЧी।
New Bill : рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд▓ाрдпेंрдЧे рдЖрдоूрд▓рдЪूрд▓ рдмрджрд▓ाрд╡
рд╢्рд░ी рддोрдорд░ рдиे рдХрд╣ा рдХि рд╡िрдзेрдпрдХों рд╕े рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЖрдоूрд▓рдЪूрд▓ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдЖрдПрдЧा, рдЦेрддी-рдХिрд╕ाрдиी рдоें рдиिрдЬी рдиिрд╡ेрд╢ рд╕े рд╣ोрдиे рд╕े рддेрдЬ рд╡िрдХाрд╕ рд╣ोрдЧा рддрдеा рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдмрдв़ेंрдЧे, рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдордЬрдмूрдд рд╣ोрдиे рд╕े рджेрд╢ рдХी рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕्рдеिрддि рдФрд░ рд╕ुрджृрдв़ рд╣ोрдЧी।
рдХोрд╡िрдб-19 рдХी рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдХे рдХाрд░рдг, рдХेंрдж्рд░ीрдп рдоंрдд्рд░िрдоंрдбрд▓ рдиे рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╢्рд░ी рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдоें рдЧрдд 5 рдЬूрди рдХो рддрдд्рд╕ंрдмंрдзी рдЕрдз्рдпाрджेрд╢ рд╕्рд╡ीрдХृрдд рдХिрдП рдеे। рдЗрди рдЕрдз्рдпाрджेрд╢ों рдХो рд╡िрдзेрдпрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рд▓ोрдХ рд╕рднा рдоें рдк्рд░рддिрд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХेंрдж्рд░ीрдп рдоंрдд्рд░ी рд╢्рд░ी рддोрдорд░ рдиे рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рд░рдЦे рдеे, рдЬिрди рдкрд░ рдЪрд░्рдЪा рдХे рдмाрдж рд▓ोрдХ рд╕рднा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╢्рд░ी рдУрдо рдмिрд░рд▓ा рдиे рдЗрди्рд╣ें рдкाрд░िрдд рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा।
рддोрдорд░ рдиे рдХрд╣ा рдХि рд╡िрдзेрдпрдХ,рдХिрд╕ाрдиों рдХो рд╡िрдкрдгрди рдХे рд╡िрдХрд▓्рдк рджेрдХрд░ рдЙрди्рд╣ें рд╕рд╢рдХ्рдд рдмрдиाрдПрдЧा। рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे рдн्рд░рдо рдлैрд▓ाрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХी рдХि рдПрдордПрд╕рдкी рдкрд░ рдЙрдкाрд░्рдЬрди рдЦрдд्рдо рд╣ो рдЬाрдПрдЧा,рдЬो рдХि рдкूрд░्рдгрддः рдЕрд╕рдд्рдп рд╣ै। рдоोрджी рдЬी рдиे рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдЖрдп рд╕рдорд░्рдерди рдХे рд▓िрдП рдкीрдПрдо-рдХिрд╕ाрди рд╕्рдХीрдо рд▓ाрдЧू рдХी।
New Bill : рдлрд╕рд▓ рдмेрдЪрдиे рдоें рдЕрдм рдорд░्рдЬी рдХा рдоाрд▓िрдХ рд╣ोрдЧा рдХिрд╕ाрди
рдХृрд╖ि рдоंрдд्рд░ी рдХे рдоुрддाрдмिрдХ рдХिрд╕ाрдиों рдХे рдкाрд╕ рдоंрдбी рдоें рдЬाрдХрд░ рд▓ाрдЗрд╕ेंрд╕ी рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рдХो рд╣ी рдЕрдкрдиी рдЙрдкрдЬ рдмेрдЪрдиे рдХी рд╡िрд╡рд╢рддा рдХ्рдпों,рдЕрдм рдХिрд╕ाрди рдЕрдкрдиी рдорд░्рдЬी рдХा рдоाрд▓िрдХ рд╣ोрдЧा। рдХрд░ाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рд╕े рдХृрд╖рдХ рд╕рд╢рдХ्рдд рд╣ोрдЧा рд╡ рд╕рдоाрди рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдПрдордПрдирд╕ी,рдмрдб़े рд╡्рдпाрдкाрд░ी рдЖрджि рд╕े рдХрд░ाрд░ рдХрд░ рд╕рдХेрдЧा рддрдеा рд╕рд░рдХाрд░ рдЙрд╕рдХे рд╣िрддों рдХो рд╕ंрд░рдХ्рд╖िрдд рдХрд░ेрдЧी। рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдЪрдХ्рдХрд░ рдирд╣ीं рд▓рдЧाрдиा рдкрдб़ेंрдЧे, рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╕рдордпाрд╡рдзि рдоें рд╡िрд╡ाрдж рдХा рдиिрдкрдЯाрд░ा рдПрд╡ं рдХिрд╕ाрди рдХो рднुрдЧрддाрди рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ोрдЧा।
New Bill : рдЙрдкрднोрдХ्рддाрдУं рдХो рд╕ीрдзे рдХिрд╕ाрди рд╕े рдЙрдд्рдкाрдж рдЦрд░ीрджрдиे рдХी рд╣ोрдЧी рдЖрдЬाрджी
рд╢्рд░ी рддोрдорд░ рдиे рдХрд╣ा рдХि рдХिрд╕ाрди рд╣рдоेрд╢ा рдЬंрдЬीрд░ों рдоें рдЬрдХрдб़ा рд░рд╣ा, рдЬिрд╕рдХे рдХाрд░рдг рдЦेрддी рдХрднी рдЙрд╕рдХी рдкрд╕ंрдж рдХा рдк्рд░ोрдлेрд╢рди рдирд╣ीं рдмрдиी, рдЕрдм рдЦेрддी рдХрд░рдиा рдФрд░ рд▓ाрднрджाрдпрдХ рд╣ोрдЧा। рдиिрд╡ेрд╢ рдмрдв़рдиे рд╕े рдЬो рдЕрдиाрдЬ рдкрд╣рд▓े рдЦрд░ाрдм рд╣ो рдЬाрддा рдеा,рдЕрдм рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा। рдЙрдкрднोрдХ्рддाрдУं рдХो рднी рдЦेрдд/рдХिрд╕ाрди рд╕े рд╕ीрдзे рдЙрдд्рдкाрдж рдЦрд░ीрджрдиे рдХी рдЖрдЬाрджी рдоिрд▓ेрдЧी। рдХोрдИ рдЯैрдХ्рд╕ рди рд▓рдЧрдиे рд╕े рдХिрд╕ाрди рдХो рдЬ्рдпाрджा рджाрдо рдоिрд▓ेрдЧा рд╡ рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдХो рднी рдХрдо рдХीрдордд рдкрд░ рд╡рд╕्рддुрдПं рдоिрд▓ेрдЧी।
рд╢्рд░ी рддोрдорд░ рдиे рдХрд╣ा рдХि рд╣рдоाрд░ी рд╕рд░рдХाрд░ рдХिрд╕ाрдиों рдХी рдЖрдп рдмрдв़ाрдиे рддрдеा рд╕рджैрд╡ рдЙрдирдХे рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдПрд╡ं рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕рд╢рдХ्рддिрдХрд░рдг рдХे рд▓िрдП рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рдкрд░ рдЬोрд░ рджेрддी рд░рд╣ी рд╣ै। рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдХрд▓्рдпाрдг рдХे рд▓िрдП рдЕрдиेрдХ рдкрд╣рд▓ рдХी рд╣ैं। рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдмрдЬрдЯ рдЖрд╡ंрдЯрди рдоें рдХाрдлी рд╡ृрдж्рдзि рдХी рдЧрдИ рд╣ै। рд╡рд░्рд╖ 2018-19 рдХे рджौрд░ाрди рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡ंрдЯрди 46,700 рдХрд░ोрдб़ рд░ूрдкрдП рдеा।
рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рд╡рд░्рд╖ 2019-20 рдХे рджौрд░ाрди 1,30,485.21 рдХрд░ोрдб़ рд░ू. рдХा рдкрд░िрд╡्рдпрдп рдЖрд╡ंрдЯिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा, рдЬो рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдоें рдПрдХ рд░िрдХाрд░्рдб рд╡ृрдж्рдзि рд╣ै। рд╡рд░्рд╖ 2020-21 рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡ंрдЯрди рдФрд░ рднी рд╡ृрдж्рдзि рдХे рд╕ाрде 1,34,399.77 рдХрд░ोрдб़ рд░ू. рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХी рдк्рд░рдЧрддि рдмрддाрддे рд╣ुрдП рд╢्рд░ी рддोрдорд░ рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЦाрдж्рдпाрди्рдиों рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рд╕ंрдмंрдзी рдЕंрддिрдо рдЕрдиुрдоाрдиों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░,рднाрд░рдд рдоें рд╡рд░्рд╖ 2018-19 рдХे рджौрд░ाрди 285.20 рдоिрд▓िрдпрди рдЯрди рдЙрдд्рдкाрджрди рд╣ुрдЖ рддрдеा рд╡рд░्рд╖ 2019-20 рдХे рдЪौрдеे рдЕрдЧ्рд░िрдо рдЕрдиुрдоाрдиों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдЙрдд्рдкाрджрди 296.65 рдоिрд▓िрдпрди рдЯрди рд╣ै।
рд╡рд░्рд╖ 2019-20 рдХे рдЪौрдеे рдЕрдЧ्рд░िрдо рдЕрдиुрдоाрдиों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░,рдЦाрдж्рдпाрди्рдиों рдХा рдЦрд░ीрдл рдлрд╕рд▓ों рдХा рдмुрд╡ाрдИ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ 1085.65 рд▓ाрдЦ рд╣ैрдХ्рдЯेрдпрд░ рд╣ै рдПрд╡ं рд░рдмी рдлрд╕рд▓ों рдХा рдХुрд▓ рдмुрд╡ाрдИ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ 646.74 рд▓ाрдЦ рд╣ैрдХ्рдЯेрдпрд░ рд╣ै। 11 рд╕िрддंрдмрд░ 2020 рддрдХ рдЦрд░ीрдл рдлрд╕рд▓ों рдХी рдмुрд╡ाрдИ 1104.54 рд▓ाрдЦ рд╣ैрдХ्рдЯेрдпрд░ рдоें рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдЧрдд рд╡рд░्рд╖ рдЗрд╕ рдЕрд╡рдзि рддрдХ рдмुрд╡ाрдИ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ 1045.18 рд▓ाрдЦ рд╣ैрдХ्рдЯेрдпрд░ рдеा। рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें, рдмुрд╡ाрдИ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें 59.36 рд▓ाрдЦ рд╣ैрдХ्рдЯेрдпрд░ рдХी рдмрдв़ोрддрд░ी рд╣ुрдИ рд╣ै।
рд╢्рд░ी рддोрдорд░ рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдЙрдд्рдкाрджрди рд▓ाрдЧрдд рдХा рди्рдпूрдирддрдо рдбेрдв़ рдЧुрдиा рд╕рдорд░्рдерди рдоूрд▓्рдп (рдПрдордПрд╕рдкी) рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХेंрдж्рд░ीрдп рдмрдЬрдЯ рд╡рд░्рд╖ 2018-19 рдоें рдХी рдЧрдИ рдШोрд╖рдгा рдХे рдЕрдиुрд╕рд░рдг рдоें, рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд╡рд░्рд╖ 2018-19 рд╕े рд╕рднी рдЕрдзिрджेрд╢िрдд рдлрд╕рд▓ों рдХी рдПрдордПрд╕рдкी рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХी рдеी, рдЬिрд╕рдоें рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдФрд╕рдд рдЙрдд्рдкाрджрди рд▓ाрдЧрдд рдХे рдХрдо рд╕े рдХрдо 50 рдк्рд░рддिрд╢рдд рд▓ाрдн рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╣ै। рдоोрдЯे рдЕрдиाрдЬ, рджрд▓рд╣рди рдПрд╡ं рдЦाрдж्рдп рддेрд▓ों рдХी рдПрдордПрд╕рдкी рдЙрдЪ्рдЪрддрд░ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХी рдЧрдИ рд╣ै рддाрдХि рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рджрд▓рд╣рди, рдоोрдЯे рдЕрдиाрдЬ рдПрд╡ं рдЦाрдж्рдп рддेрд▓ों рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХें।
рдЗрд╕рд╕े рдЕрдзिрдХांрд╢ рдлрд╕рд▓ों рдХी рдмुрд╡ाрдИ рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╡ृрдж्рдзि рджेрдЦी рдЧрдИ рд╣ै। рдХिрд╕ाрдиों рдХो рджрд▓рд╣рди рдПрд╡ं рддिрд▓рд╣рди рдХी рдЦрд░ीрдж рдХे рд▓िрдП рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ рдоें рдХिрдП рдЧрдП рдПрдордПрд╕рдкी рднुрдЧрддाрди 8,715 рдХрд░ोрдб़ рд░ू. рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдХुрд▓ 14,120 рдХрд░ोрдб़ рд░ू. рдХा рднुрдЧрддाрди рдХिрдпा рдЧрдпा, рдЬिрд╕рдоें 62% рдХी рд╡ृрдж्рдзि рд╣ुрдИ рд╣ैं। рдЦрд░ीрджे рдЧрдП рджрд▓рд╣рди рдХी рдоाрдд्рд░ा рдоें рдв़ाрдИ рдЧुрдиा рд╡ृрдж्рдзि рд╣ुрдИ, рдЬिрд╕рдоें рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ рд░рдмी рд╕ीрдЬрди рдХे 8.7 рдПрд▓рдПрдордЯी рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рд▓ॉрдХрдбाрдЙрди рдХे рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рднी 21.55 рдПрд▓рдПрдордЯी рдЦрд░ीрдж рдХी рдЧрдИ।
рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░, рд░рдмी-2020 рдХे рд╕ीрдЬрди рдХी 8 рдЕрдЧрд╕्рдд 2020 рддрдХ 3.9 рдХрд░ोрдб़ рдПрдордЯी рдЧेрд╣ूं рдХी рдЦрд░ीрдж рдХी рдЧрдИ, рдЬिрд╕рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ाрдиों рдХो 75,000 рдХрд░ोрдб़ рд░ू. рдПрдордПрд╕рдкी рдХा рднुрдЧрддाрди рдХिрдпा рдЧрдпा рдЬрдмрдХि рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ рдЗрд╕ी рдЕрд╡рдзि рдХे рджौрд░ाрди 3.4 рдХрд░ोрдб़ рдПрдордЯी рдЧेрд╣ूं рдХी рдЦрд░ीрдж рдПрдордПрд╕рдкी рдкрд░ 63,000 рдХрд░ोрдб़ рд░ू. рдоें рдХी рдЧрдИ рдеी। рдЗрд╕рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд 1.32 рдХрд░ोрдб़ рдПрдордЯी рдзाрди рдХी рдЦрд░ीрдж 24,000 рдХрд░ोрдб़ рд░ू. рдХा рднुрдЧрддाрди рдХрд░рдХे рдХी рдЧрдИ, рдЬрдмрдХि рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ 0.86 рдХрд░ोрдб़ рдПрдордЯी рдзाрди рдХी рдЦрд░ीрдж 14,800 рдХрд░ोрдб़ рд░ू. рдХे рдПрдордПрд╕рдкी рдоूрд▓्рдп рдоें рдХी рдЧрдИ рдеी।
рд░рдмी рд╕ीрдЬрди рдоें 8 рдЕрдЧрд╕्рдд 2020 рддрдХ рдЧेрд╣ूं, рдзाрди, рджрд▓рд╣рди рдПрд╡ं рддिрд▓рд╣рди рдХी рдХुрд▓ рдПрдордПрд╕рдкी 1,13,290 рдХрд░ोрдб़ рд░ू. рдХा рднुрдЧрддाрди рдХिрдпा рдЧрдпा рдЬрдмрдХि рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ 86,805 рдХрд░ोрдб़ рд░ू. рдПрдордПрд╕рдкी рдХा рднुрдЧрддाрди рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░, рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ 31% рдЬ्рдпाрджा рдПрдордПрд╕рдкी рдХा рднुрдЧрддाрди рдХिрдпा рдЧрдпा।
рдХृрд╖ि рдоंрдд्рд░ी рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХो рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХрд░рдиे рдкрд░ рдЬोрд░ рджेрдиे рд╡ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд╕рдорди्рд╡рдп рдХे рдлрд▓рд╕्рд╡рд░ूрдк рдкिрдЫрд▓े рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЧ्рд░ीрд╖्рдордХाрд▓ीрди/рдЬाрдпрдж рд╕ीрдЬрди рдХे 41.31 рд▓ाрдЦ рд╣ैрдХ्рдЯेрдпрд░ рдмुрд╡ाрдИ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдмुрд╡ाрдИ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдмрдв़рдХрд░ 57.07 рд▓ाрдЦ рд╣ैрдХ्рдЯेрдпрд░ рд╣ो рдЧрдпा। рдХोрд╡िрдб-19 рд╕े рд╣рдоाрд░े рджेрд╢ рд╕рд╣िрдд рдкूрд░ी рджुрдиिрдпा рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рдХрдб़ी рдЪुрдиौрддिрдпां рдЖрдИ рд╣ैं, рддрдеाрдкि рднाрд░рдд рдоें рдХृрд╖ि рдПрдХ рдРрд╕ा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╣ै рдЬो рд╣ुрдИ рдХ्рд╖рддि рдХी рд░िрдХрд╡рд░ी рдХे рд▓िрдП рджेрд╢ рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै। рдпрд╣ рд╕рд░рдХाрд░ рдХा ‘’рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рднाрд░рдд рдХी рд╕ंрдХрд▓्рдкрдиा’’ рддрдеा рднाрд░рддीрдп рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рдмрдиाрдиे рдХी рджिрд╢ा рдоें рдПрдХ рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдХрджрдо рд╣ै।
рд╢्рд░ी рддोрдорд░ рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдХृрд╖рдХ рдЙрдкрдЬ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рд╡ाрдгिрдЬ्рдп (рд╕ंрд╡рд░्рдзрди рдФрд░ рд╕рд░рд▓ीрдХрд░рдг) рд╡िрдзेрдпрдХ рдПрдХ рдЗрдХो-рд╕िрд╕्рдЯрдо рдмрдиाрдПрдЧा। рдЗрд╕рд╕े рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдЕрдкрдиी рдкрд╕ंрдж рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЙрдкрдЬ рдХी рдмिрдХ्рд░ी-рдЦрд░ीрдж рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╣ोрдЧी। рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдЪैрдирд▓ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ोрдиे рд╕े рдХिрд╕ाрдиों рдХो рд▓ाрднрдХाрд░ी рдоूрд▓्рдп рдоिрд▓ेंрдЧे, рдЕंрддрд░рд░ाрдЬ्рдпीрдп рд╡ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕рд░рд▓ рд╣ोрдЧा।
рдк्рд░рдоुрдЦ рд▓ाрдн:
- рдХृрд╖ि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЙрдкрдЬ рдЦрд░ीрджрдиे-рдмेрдЪрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ाрдиों рд╡ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рдХो “рдЕрд╡рд╕рд░ рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा”
- рд▓ेрди-рджेрди рдХी рд▓ाрдЧрдд рдоें рдХрдоी,
- рдоंрдбिрдпों рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдлाрд░्рдордЧेрдЯ, рд╢ीрддрдЧृрд╣ों, рд╡ेрдпрд░рд╣ाрдЙрд╕ों, рдк्рд░рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг рдпूрдиिрдЯों рдкрд░ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рд▓िрдП рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЪैрдирд▓ों рдХा рд╕ृрдЬрди
- рдХिрд╕ाрдиों рдХे рд╕ाрде рдк्рд░ोрд╕ेрд╕рд░्рд╕, рдиिрд░्рдпाрддрдХों, рд╕ंрдЧрдаिрдд рд░िрдЯेрд▓рд░ों рдХा рдПрдХीрдХрд░рдг, рддाрдХि рдордз्рд╕्рдерддा рдоें рдХрдоी рдЖрдПं
- рджेрд╢ рдоें рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзी рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХा рдоाрдз्рдпрдо рд░рд╣ेрдЧा, рдкूрд░ी рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рд╕े рд╣ोрдЧा рдХाрдо
- рдЕंрддрддः рдХिрд╕ाрдиों рдж्рд╡ाрд░ा рд▓ाрднрдХाрд░ी рдоूрд▓्рдп рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा рд╣ी рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рддाрдХि рдЙрдирдХी рдЖрдп рдоें рд╕ुрдзाрд░ рд╣ो рд╕рдХें।
рдХिрд╕ाрдиों рдХे рд╣िрддों рдХा рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг-рдмिрд▓ рдоें, рдХिрд╕ाрдиों рдХे рд╣िрддों рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдкрд░्рдпाрдк्рдд рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рд╣ै। рднुрдЧрддाрди рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рд╣ेрддु рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рд╣ै рдХि рджेрдп рднुрдЧрддाрди рд░ाрд╢ि рдХे рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рд╕рд╣िрдд рдбिрд▓ीрд╡рд░ी рд░рд╕ीрдж рдЙрд╕ी рджिрди рдХिрд╕ाрдиों рдХो рджी рдЬाрдПं। рдоूрд▓्рдп рдХे рд╕ंрдмंрдз рдоें рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рдХे рд╕ाрде рдмाрддрдЪीрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ाрдиों рдХो рд╕рд╢рдХ्рдд рдмрдиाрдиे рд╣ेрддु рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рд╣ै рдХि рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░, рдХिрд╕ी рднी рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╕ंрдЧрдарди рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े, рдХिрд╕ाрдиों рдХी рдЙрдкрдЬ рдХे рд▓िрдП рдоूрд▓्рдп рдЬाрдирдХाрд░ी рдФрд░ рдоंрдбी рдЖрд╕ूрдЪрдиा рдк्рд░рдгाрд▓ी рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░ेрдЧी।
рдХोрдИ рд╡िрд╡ाрдж рд╣ोрдиे рдкрд░ рдиिрдкрдЯाрдиे рдХे рд▓िрдП рдмोрд░्рдб рдЧрдаिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा, рдЬो 30 рджिрдиों рдХे рднीрддрд░ рд╕рдоाрдзाрди рдХрд░ेрдЧा। рдЗрд╕ рд╡िрдзेрдпрдХ рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдвुрд▓ाрдИ рд▓ाрдЧрдд, рдоंрдбिрдпों рдоें рдЙрдд्рдкाрджों рдХी рдмिрдХ्рд░ी рдХрд░рддे рд╕рдордп рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдЕрдерд╡ा рдЕрдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд░ूрдк рд╕े рд▓िрдП рдЧрдП рд╡िрдкрдгрди рд╢ुрд▓्рдХों рдХा рднाрд░ рдХрдо рдХрд░рдиा рддрдеा рдлрд╕рд▓ोрдкрд░ांрдд рдиुрдХрд╕ाрди рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рдиा рд╣ै। рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдЙрдкрдЬ рдХी рдмिрдХ्рд░ी рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдкूрд░ी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд░рд╣ेрдЧी।
рд╢्рд░ी рддोрдорд░ рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдХृрд╖рдХ (рд╕рд╢рдХ्рддिрдХрд░рдг рд╡ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг) рдХीрдордд рдЖрд╢्рд╡ाрд╕рди рдФрд░ рдХृрд╖ि рд╕ेрд╡ा рдкрд░ рдХрд░ाрд░ рд╡िрдзेрдпрдХ рдоें рдХृрд╖ि рдХрд░ाрд░ों рдкрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдл्рд░ेрдорд╡рд░्рдХ рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬो рдкाрд░рд╕्рдкрд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╕рд╣рдордд рд▓ाрднрдХाрд░ी рдоूрд▓्рдп рдл्рд░ेрдорд╡рд░्рдХ рдкрд░ рднाрд╡ी рдХृрд╖ि рдЙрдд्рдкाрджों рдХी рдмिрдХ्рд░ी рд╡ рдлाрд░्рдо рд╕ेрд╡ाрдУं рдХे рд▓िрдП рдХृрд╖ि рдмिрдЬрдиेрд╕ рдлрд░्рдоों, рдк्рд░ोрд╕ेрд╕рд░्рд╕, рдПрдЧ्рд░ीрдЧेрдЯрд░्рд╕, рдеोрдХ рд╡िрдХ्рд░ेрддाрдУं, рдмрдб़े рдЦुрджрд░ा рд╡िрдХ्рд░ेрддाрдУं рдПрд╡ं рдиिрд░्рдпाрддрдХों рдХे рд╕ाрде рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдЬुрдб़рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рд╢рдХ्рдд рд╡ рд╕ंрд░рдХ्рд╖िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।
рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХृрд╖ि рдиीрддि рдоें рдкрд░िрдХрд▓्рдкрдиा рдХी рдЧрдИ рд╣ै рдХि "рдиिрдЬी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХी рднाрдЧीрджाрд░ी рдХो рдлाрд░्рдоिंрдЧ рдПрдЧ्рд░ीрдоेंрдЯ рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдмрдв़ाрд╡ा рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा рддाрдХि рдЙрдЪ्рдЪ рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рд╣рд╕्рддांрддрд░рдг, рдкूंрдЬी рдк्рд░рд╡ाрд╣ рд╡ рдЙрдд्рдкाрджिрдд рдлрд╕рд▓ों рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рддिрд▓рд╣рди, рдХрдкाрд╕ рд╡ рдмाрдЧрд╡ाрдиी рдХे рд▓िрдП рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдмाрдЬाрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдпा рдЬा рд╕рдХें।" рдЗрд╕рдХी рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПं рдЕрдиुрдмंрдзिрдд рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдЧुрдгрд╡рдд्рддाрдкूрд░्рдг рдмीрдЬ рдХी рдЖрдкूрд░्рддि, рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рддрдХрдиीрдХी рд╕рд╣ाрдпрддा, рдлрд╕рд▓ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХी рдиिрдЧрд░ाрдиी, рдЛрдг рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рд╡ рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиा рд╣ैं।
рдк्рд░рдоुрдЦ рд▓ाрдн: - рд░िрд╕рд░्рдЪ рдПंрдб рдбेрд╡рд▓рдкрдоेंрдЯ (рдЖрд░ рдПंрдб рдбी) рд╕рдорд░्рдерди
- рдЙрдЪ्рдЪ рдФрд░ рдЖрдзुрдиिрдХ рддрдХрдиीрдХी рдЗрдирдкुрдЯ
- рдЕрди्рдп рд╕्рдеाрдиीрдп рдПрдЬेंрд╕िрдпों рдХे рд╕ाрде рд╕ाрдЭेрджाрд░ी рдоें рдорджрдж
- рдЕрдиुрдмंрдзिрдд рдХिрд╕ाрдиों рдХो рд╕рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдХृрд╖ि рдЙрдкрдХрд░рдгों рдХी рд╕ुрд╡िрдзाрдЬрдирдХ рдЖрдкूрд░्рддि
- рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рдпा рдирдХрдж рдкрд░ рд╕рдордп рд╕े рдФрд░ рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рд╡ाрд▓े рдХृрд╖ि рдЖрджाрдиों рдХी рдЖрдкूрд░्рддि
- рд╢ीрдШ्рд░ рд╡िрддрд░рдг/рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдЕрдиुрдмंрдзिрдд рдХिрд╕ाрди рд╕े рдкрд░िрдкрдХ्рд╡ рдЙрдкрдЬ рдХी рдЦрд░ीрдж
- рдЕрдиुрдмंрдзिрдд рдХिрд╕ाрди рдХो рдиिрдпрдоिрдд рдФрд░ рд╕рдордп рдкрд░ рднुрдЧрддाрди
- рд╕рд╣ी рд▓ॉрдЬिрд╕्рдЯिрдХ рд╕िрд╕्рдЯрдо рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡िрдкрдгрди рдоाрдирдХों рдХा рд░рдЦрд░рдЦाрд╡।
New Bill :рдХिрд╕ाрди рдХो рдЦेрдд рд╕े рд╣ी рдлрд╕рд▓ рдХी рдЬांрдЪ, рдкैрдХिंрдЧ рд╡ рдвुрд▓ाрдИ рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдоिрд▓ेрдЧी
рдХिрд╕ाрдиों рдХे рд╣िрддों рдХा рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг-рджेрд╢ рдоें 86 рдк्рд░рддिрд╢рдд рдЫोрдЯे рдХिрд╕ाрди рд╣ैं, рдЬिрди्рд╣ें рдЕрдкрдиी рдХрдо рдоाрдд्рд░ा рдХी рдЙрдкрдЬ рдХो рдмाрдЬाрд░ों рдоें рд▓े рдЬाрдиे рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рдЕрдЪ्рдЫा рдоूрд▓्рдп рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдоें рдХрдаिрдиाрдИ рд╣ोрддी рд╣ै। рдЖрдорддौрд░ рдкрд░, рдЕрдкрдиे рдЖрд░्рдеिрдХ рд╣िрддों рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рд╡ाрд╣рди рдХ्рд╖рдорддा рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рдкрд░्рдпाрдк्рдд рд╡рдЬрди рди рд╣ोрдиे рд╡ рдмाрддрдЪीрдд рдХ्рд╖рдорддा рдХी рдХрдоी рдХे рдХाрд░рдг рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдкрд░िрд╡рд╣рди рд▓ाрдЧрдд рдХे рд▓िрдП рдЬ्рдпाрджा рдкेрдоेंрдЯ рдХрд░рдиा рдкрдб़рддा рд╣ै। рдРрд╕ी рдХрдаिрдиाрдЗрдпों рд╕े рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдмрдЪाрддे рд╣ुрдП рдЕрдм рдЦेрдд рд╕े рдЙрдкрдЬ рдХी рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рдЬांрдЪ, рдЧ्рд░ेрдбिंрдЧ, рдмैрдЧिंрдЧ рд╡ рдкрд░िрд╡рд╣рди рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдоिрд▓ рд╕рдХेрдЧी।
рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╡िрдд्рддीрдп рдзोрдЦाрдзрдб़ी рд╕े рдмрдЪрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдЙрдирдХी рдЙрдкрдЬ рдХे рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рдЖрдзाрд░िрдд рдоूрд▓्рдп рдХे рд░ूрдк рдоें рдЕрдиुрдмंрдзिрдд рднुрдЧрддाрди рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдХृрд╖ि рдЙрдкрдЬ рдХे рд▓िрдП рдХрд░ाрд░ों рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рд╕े рдЗрдирдХी рдЙрдЪ्рдЪ рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рддрдеा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдЖрдорджрдиी рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдордЬрдмूрдд рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╡िрднिрди्рди рдЪрд░рдгों рдоें рдХृрд╖ि рдХो рдЬोрдЦिрдо рд╕े рдмрдЪाрдиा рд╣ै। рдпे рдХрд░ाрд░ рдЙрдЪ्рдЪ рдоूрд▓्рдп рд╡ाрд▓ी рдХृрд╖ि рдЙрдкрдЬ рдХे рдЙрдд्рдкाрджрди рдФрд░ рдк्рд░рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг рдХे рд▓िрдП рдЙрдж्рдпрдоिрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд╡ेрд╢ рдХो рдмреЭाрдиे рддрдеा рдиिрд░्рдпाрдд рдХो рдмреЭाрд╡ा рджेрдиे рдоें рдорджрджрдЧाрд░ рд╣ोंрдЧे। рдХृрд╖ि рд╕рдордЭौрддे рдХे рддрд╣рдд рд╡िрд╡ाрдж рд╣ोрдиे рдкрд░ рд╕ुрд▓рд╣ рд╡ рд╡िрд╡ाрдж рдиिрдкрдЯाрди рддंрдд्рд░ рднी рдХाрдо рдХрд░ेрдЧा।
The
publisher earns affiliate commissions from Amazon for qualifying
purchases. The opinions expressed about the independently selected
products mentioned in this content are those of the publisher, not
Amazon.